0

imagesΟ Συνεργατισμός, δηλ. η Συνεργατική Οικονομία (Συνεταιριστική ή Κοινωνική Οικονομία), αποτελεί ένα μοντέλο οικονομίας που έχει ως βασικό στόχο και επιδίωξη την εξασφάλιση εργασίας, ποιοτικής διαβίωσης και πάνω από όλα το όφελος της κοινωνίας.

Δεν βασίζεται στο κέρδος αλλά στην παραγωγή με μειωμένο κόστος (με πραγματική κοστολόγηση), στην δημιουργία θέσεων εργασίας και στην ανταποδοτικότητα προς την κοινωνία.

Σε αντίθεση με τα άλλα οικονομικά μοντέλα βασίζεται στην ισότιμη συμμετοχή και στις δημοκρατικές διαδικασίες, τόσο ως προς την λειτουργία όσο και ως προς τις αποφάσεις. Έχουμε αναφερθεί σε πολλά άρθρα μας για τις αρχές, τα οφέλη και τα υπαρκτά παραδείγματα της Συνεργατικής Οικονομίας.

Υπάρχει όμως μια βασική προϋπόθεση για να εφαρμοστεί και να λειτουργήσει ένα μοντέλο Συνεργατικής Οικονομίας, η συμμετοχή και η ενεργοποίηση των πολιτών μιας τοπικής ή/και μιας πιο διευρυμένης κοινωνίας.

“Όλοι για όλους”, αυτό θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι η ουσία του συνεργατισμού.

Οι επικριτές (καπιταλιστές στην πλειονότητά τους) του συνεργατισμού, λένε πως το μοντέλο του είναι ουτοπιστικό και αιτιολογούν αυτόν τον χαρακτηρισμό λέγοντας πως είναι στην φύση του ανθρώπου το κυνήγι του κέρδους και ο πλουτισμός με κάθε μέσο. Επίσης λένε, πως είναι ανεφάρμοστος, γιατί προϋποθέτει την ισότιμη συμμετοχή πολλών ανθρώπων για να λειτουργήσει. Εμείς απλώς λέμε πως η πραγματικότητα είναι αυτή που τους διαψεύδει, τόσο ως προς την “επιτυχία” των άλλων οικονομικών μοντέλων που βιώνουμε σήμερα στην καθημερινότητά μας, όσο και από τα απτά παραδείγματα συνεργατισμού που υπάρχουν και ευδοκιμούν εδώ και δεκαετίες σε όλο το κόσμο.

Το άρθρο που μεταφράσαμε και παραθέτουμε έχει να κάνει με ένα ακόμα υπαρκτό παράδειγμα συνεργατισμού. Μπορείτε βέβαια να κλείσετε τα αυτιά σας ή να συνεχίσετε να ακούτε τις “σειρήνες” του, αποδεδειγμένα πλέον, σημερινού οικονομικού μοντέλου (καπιταλιστικού ως επί το πλείστον) και να μην δώσετε σημασία και προσοχή στην λύση που ονομάζεται Συνεργατική Οικονομία.

Αν όμως σας ενδιαφέρει να μάθετε για μια πραγματική λύση στο οικονομικό αδιέξοδο που ζούμε σήμερα στην χώρα μας και στην Νότια Ευρώπη, ρίξτε μια ματιά και διαβάστε το άρθρο μαζί με τα προηγούμενα που παραθέτουμε στο τέλος. Είναι σίγουρο ότι δεν θα χάσετε.

Καλή ανάγνωση!

(Αναδημοσίευση με μετάφραση στα ελληνικά από το περιοδικό, YES! Magazine: “The Cooperative Way to a Stronger Economy (link is external)”, by Sarah van Gelder (link is external), posted Feb 19, 2013 waves.pirateparty.gr )

[σημείωση από την μετάφραση: Η λέξη cooperative (co-op, εν συντομία), κανονικά μεταφράζεται ως “συνεταιρισμός”, επειδή όμως αυτός ο όρος έχει κακοποιηθεί τα μέγιστα στην Ελλάδα, με τους ψευτο-συνεταιρισμούς, προτιμάμε να μεταφράζουμε τον όρο ως “συνεργατισμός”. Από την μια για να μην γίνεται η σύνδεση με τα απαράδεκτα “επιχειρήματα” που βαφτίστηκαν “συνεταιρισμοί” και από την άλλη για να δηλώσουμε την πραγματική έννοια του cooperating, που είναι η ισότιμη και πραγματική συνεργασία μέσα σε έναν συνεργατισμό. Για εμάς είναι ξεκάθαρη η έννοια “συνεταιρισμός”, δυστυχώς όμως έχει συνδεθεί με “κακά παραδείγματα” και “κακή φήμη”, στο θυμικό των Ελλήνων].

YES! Ισχυρές ιδέες, Πρακτικές δράσεις (YES! Powerful Ideas, Practical Actions)

Ο Συνεργατισμός είναι ο τρόπος για μια ισχυρότερη οικονομία

“Οι Συνεργατισμοί (Co-ops) – ακριβώς όπως και οι άνθρωποι, μπορούν να κάνουν μαζί περισσότερα από ότι μπορεί να κάνει ο καθένας μόνος του. Έρχονται σε πολλές μορφές, και είναι πιο συχνοί από ότι μπορείτε να φανταστείτε.”
από την Sarah van Gelder

Ο Andrew Dwyer και η Shawn Seebach είναι στο πρώτο έτος τους στο Equal Exchange (link is external) (Ισότιμη Ανταλλαγή), όπου μαθαίνουν την επιχείρηση του καφέ, καθώς και το πώς να εργάζονται σε έναν συνεργατισμό. Φωτογραφία από τον Paul Dunn.

Η μικρή ομάδα μας, από μια ντουζίνα οικογένειες, έτρεχε να προλάβει τις προθεσμίες καθώς ο χρόνος τελείωνε. Μετά τις συναντήσεις τους κάθε Σαββατοκύριακο για τρία συνεχόμενα χρόνια για να σχεδιάσουν αυτό που ελπίζαμε και αναμέναμε, την συνεργατική κοινότητα κατοικίας, και μετά από την επένδυση του μεγαλύτερου μέρους από τις οικονομίες μας, για να αγοράσουμε μερικά στρέμματα γης, φαινόταν σαν να, το όνειρο μας να οδηγείται στην αποτυχία. Δεν μπορούσαμε να βρούμε μια τράπεζα που θα χρηματοδοτούσε τον συνεργατισμό μας.

[Επισκεφτείτε τον πίνακα περιεχομένων για την άνοιξη του 2013 στο τεύχος του περιοδικού YES! “Πώς οι Συνεργατισμοί οδηγούν την Νέα Οικονομία (link is external)”]

Ήταν τοπική πιστωτική ένωση μας, που μας έσωσε. “Έχουν την ιδιοκτησία τα μέλη σας; Τι είναι το τόσο παράξενο σχετικά μ’ αυτό; Ανήκουμε στα μέλη μας”, συλλογίστηκε ο πρόεδρος της Kitsap Credit Union (link is external).

Με αυτή τη χρηματοδότηση, θα ήμασταν σε θέση να χτίσουμε 30 οικονομικώς προσιτά σπίτια και ένα κοινό σπίτι, και να έχουμε χώρο διαθέσιμο για κήπους, ένα περιβόλι, ένα γήπεδο, και ένα μικρό αστικό δάσος. Το 1992, μετακομίσαμε στο Cohousing Winslow (link is external), την πρώτη κοινότητα που αναπτύχθηκε από μέλη ενός συνεργατισμού κατοικίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι Συνεργατισμοί (Co-ops) – ακριβώς όπως και οι άνθρωποι, μπορούν να κάνουν μαζί περισσότερα από ότι μπορεί να κάνει ο καθένας μόνος του. Έρχονται σε πολλές μορφές, και είναι πιο συχνοί από ότι μπορείτε να φανταστείτε. Ανήκουν σε εργαζόμενους, κατοίκους, καταναλωτές, αγρότες, τεχνίτες, στην κοινότητα, ή σε οποιοδήποτε συνδυασμό από τα προηγούμενα. Αυτό που έχουν κοινό είναι ότι επιστρέφουν κυκλοφορώντας τα οφέλη πίσω στα μέλη-ιδιοκτήτες τους, και αυτό δημιουργεί κυματισμούς με οφέλη στην ευρύτερη κοινότητα.

Όπως εξηγεί η Marjorie Kelly (link is external), οι συνεργατικές μορφές ιδιοκτησίας επιτρέπουν την ευημερία των ανθρώπων, του πλανήτη και οι μελλοντικές γενιές να έχουν την προτεραιότητα έναντι των κερδών, για τους μετόχους και για τα στελέχη τους.

Αυτή είναι μια συναρπαστική στιγμή για τους συνεργατισμούς. Μια αυξανόμενη απογοήτευση με τις μεγάλες τράπεζες και τις εταιρείες που πυροδοτεί το ενδιαφέρον για εναλλακτικές οικονομικές λύσεις, και ανοίγει νέες ευκαιρίες:

• Η Ένωση Σιδηρουργών (The United Steelworkers (link is external)) και άλλες συνδικαλιστικές οργανώσεις εργαζομένων διερευνούν την περίπτωση εργαζόμενοι-ιδιοκτήτες ως το μέσο για την εξασφάλιση σταθερότητας, την ζωή με αμειβόμενες θέσεις εργασίας που δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε περιοχές που έχουν χαμηλούς μισθούς.

• Κοινότητες που αναζητούν εναλλακτικές λύσεις αντί για τις κερδοσκοπικές εταιρίες ασφάλισης υγείας, διαμορφώνουν συνεργατικές επιχειρήσεις για την υγειονομική περίθαλψη.

• Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που “μετακόμισαν τα χρήματά τους” από τις τράπεζες της Wall Street στις τοπικές τράπεζες και τις πιστωτικές ενώσεις, έχουν πλέον λόγο για το πώς χρησιμοποιούνται τα χρήματά τους.

• Οι καταναλωτές στρέφονται προς τους συνεργατισμούς, όπως η Equal Exchange, για ηθικά παραγόμενα προϊόντα, καθώς και η Equal Exchange, με την σειρά της, υποστηρίζει τους συνεργατισμούς που αποτελούνται από τους αγρότες και τους παραγωγούς σε κάποιες από τις φτωχότερες περιοχές του κόσμου.

Οι συνεργατισμοί μπορούν να είναι οι ισχυρές δυνάμεις της αλλαγής. Η Vancity (link is external), η μεγαλύτερη πιστωτική ένωση του Καναδά, στοχεύει στις επενδύσεις της στις τοπικές επιχειρήσεις που έχουν θετικό αντίκτυπο. Εκποιεί τις συμμετοχές της, που έχει στην Enbridge (link is external), λόγω των ανησυχιών που υπάρχουν σχετικά με την κατασκευή του προτεινόμενου αγωγού Βόρεια Πύλη (Northern Gateway pipeline (link is external)). Και υιοθέτησε μια πολιτική μισθών διαβίωσης που να ισχύει και για τους υπαλλήλους της και για τους παρόχους υπηρεσιών.

Οι συνεργατικές δομές μπορούν να ενισχύσουν την οικονομία. Για παράδειγμα, η περιοχή της Ιταλίας Emilia Romagna (link is external), όπου περίπου το ένα τρίτο της οικονομίας είναι συνεργατική και έχει πολύ λιγότερη ανισότητα. Οι περισσότεροι άνθρωποι εκεί μπορούν να βρουν θέσεις εργασίας με μισθούς τέτοιους που μπορούν να ζήσουν, και η ποιότητα της ζωής είναι υψηλή.

Ο συνεργατισμός Winslow Cohousing γιόρτασε το 20ό του έτος, και τα μεγάλα πλέον παιδιά, οι γιοί και οι κόρες των πρώτων μελών, επέστρεψαν για να μας μοιράσουν, ότι αυτό σήμαινε για αυτούς, το να μεγαλώνουν σε μια κοινωνία, που περιβάλλεται από την αγάπη και την υποστήριξη.

Η ελπίδα μου; Το γεγονός ότι πολλά παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να μεγαλώσουν σε χώρους με συνεργατισμούς. Ότι περισσότεροι ενήλικες κερδίζουν τον σεβασμό και την ενδυνάμωση που έρχεται από το να εργάζονται σε συνεργατισμούς και αγοράζουν από συνεργατικές επιχειρήσεις. Και ότι με την πάροδο του χρόνου, διάφορες μορφές δημοκρατικής συμμετοχής εκτοπίζουν τον ληστρικό καπιταλισμό ως το θεμέλιο της οικονομία μας.

Η Sarah van Gelder έγραψε αυτό το άρθρο για το “Πώς οι Συνεργατισμοί οδηγούν την Νέα Οικονομία (link is external)”, για το τεύχος του περιοδικού YES!, Άνοιξη 2013. Η Sarah είναι εκτελεστικός συντάκτης του περιοδικού YES!

http://www.enallaktikos.gr

Did you like this? Share it: